Smart Society Meets Design
Binnen het What if Lab - Smart Society meets Design, geörganiseerd door Dutch Design Foundation (DDF) en de  Vereniging Nederlandse Gemeente (VNG) was ik één van de geselecteerde ontwerpers. DDF en VNG gaven verschillende gemeente en organisaties de kans om hun vraagstukken te koppelen aan ontwerpers, op de thema's e-health, relisience en urban poverty.

Op het thema e-health, werd ik naast Barbel van Zanten (IaDea) en Greenberry gekoppeld aan de uitdaging van Garage2020 en de gemeente Amsterdam. Alledrie de ontwerpbureau's onderzochtte de uitdaging en pitchte een concept voor de jury.

Uitdaging: ontwerpen met data om uithuisplaatsing te voorkomen
Uit de briefing vanuit VNG:
"Uithuisplaatsing van jongeren is altijd ingrijpend en lost zelden iets op. Het kost bovendien veel geld. Hoe mooi zou het zijn als we de risico’s op uithuisplaatsing kunnen identificering voordat het te laat is? En hoe kunnen jongeren samen met hun ouders en de jeugdhulpverlener meer regie krijgen op mogelijke oplossingen en dus op hun eigen leefsituatie?

De gemeente (afdeling Jeugd) en Garage2020 van Amsterdam hebben in 2017 een haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd om te kijken of data-analyse kan worden ingezet om uithuisplaatsingen te voorkomen. Data-analyse bleek zeer geschikt om bepaalde patronen zichtbaar te maken. Het idee is om de resultaten van de data-analyse in tools te verwerken die voor de hele jeugdhulpverleningsketen bruikbaar zijn. Apps, chatbox en games die ontwikkeld worden in cocreatie met jeugdhulpverleners, jongeren én ouders (shared decision making). De jury is enthousiast over de samenwerking van designers, interactie-ontwerpers, programmeurs en de doelgroep zelf. “Maar er zit wel een ethisch kantje aan. Kun je op basis van data tegen iemand zeggen: jij hebt een probleem. We zijn benieuwd hoe de ontwerpers dit ethische aspect inbrengen."

Concept: Google Maps van de Jeugdzorg
In mijn verkenning van het probleem heb ik gekeken naar om wat voor data het eigenlijk gaat. De data kan gevoelig zijn of leidt tot een stereotyperende conclusie, echter kan preventief erg sterk werken. Voor de maatschappij in zijn geheel en als bulk data is het erg krachtig, maar als je als individu interacteert met deze data, wil je dit subtieler inzetten.

Daarom keek ik vanuit de gedachten van regie, hoe jongeren en de hulpverlening daar omheen zelf konden interacteren met de gegevens. Wat als.. je de data laat terugkomen als routeplanner? Als je ergens heen wilt voer je de eindbestemming in. Vervolgens zijn er talloze wegen om daar te komen. Wil je de snelste route? Je checkte de verkeersinformatie wat zijn de te verwachtte blokkades op de weg? Welke hobbels moet je pakken? En misschien nog wel het belangrijkste in deze situatie, wat is eigenlijk het startpunt? Kan je dat in kaart brengen, en zo een jongeren zich gehoord laten voelen, vaak hebben zij een enorme bagage.

screenshot-2020-11-10-at-15-04-41

Als je data kan verpakken in een metafoor waar de persoon regie op kan uitoefenen zet je naar mij idee technologie op de meest krachtige manier in.

In mijn pitch stelde ik verschillende tools voor, afhankelijk van het doel waar de data voor zou worden ingezet. Dit kan dus op persoonlijk niveau, als decision making tool tussen jongeren, omgeving en hulpverlening of op maatschappelijk niveau voor de wijkaanpak of beleidsvorming. Het is maar net in welk kader je data laat zien, dat is het leuke aan ontwerpen met data.

screenshot-2020-11-10-at-15-03-55

Uiteindelijk kwam Greenberry als (terechte!) winnaar uit de bus, zij gaan verder om een prototype te realiseren voor Garage2020. Ik heb me met veel plezier in dit uitdagende onderwerp gestort, en hoop ooit nog bij te mogen dragen aan deze complexe problematiek en meer te ontwerpen in samenwerking met data (specialisten).

Ben je op zoek naar een mensgerichte metafoor om jouw data effectief in te zetten binnen een doelgroep? Ik denk graag mee!